Çalışma neyi araştırdı?
Menisküs, dizde uyluk ve kaval kemiği arasında yük dağılımına yardım eden kıkırdak benzeri bir yapıdır. Yatay ayrışma yırtığı (horizontal cleavage tear), menisküsü üst ve alt olmak üzere iki yaprağa ayırır ve kan desteği zayıf olan orta bölgeleri de içerir. Bu nedenle onarımı zor kabul edilir ve geçmişte sıklıkla menisküsün bir kısmı alınarak tedavi edilmiştir.
Yazarlar, menisküs dokusunun alınmasının eklem biyomekaniğini olumsuz etkileyebildiğini ve onarımla temas basınçlarının normal düzeye dönebildiğini gösteren çalışmalara değiniyor. Makalenin amacı, bu yırtık tipinin onarımında kullandıkları tekniği adım adım açıklamaktır.
Nasıl yapıldı?
Bu bir cerrahi teknik makalesidir ve sağ diz üzerinde uygulanan işlemin videosuyla desteklenmiştir. Temel adımlar şunlardır:
- Giriş ve değerlendirme: Diz, standart artroskopi giriş yerlerinden görüntüleniyor; yırtığın şekli ve yaygınlığı bir prob ile inceleniyor. Dış menisküse ulaşmak için bacak "4" pozisyonuna getiriliyor.
- Yırtığın hazırlanması: Yıpranmış kenarlar temizleniyor; sağlam menisküs dokusunun alınmamasına özen gösteriliyor.
- Onarım: Eklemin içinden çalışan, ipliği kendisi geçirip yakalayan bir dikiş aletiyle yırtığın iki yaprağını birlikte saran "çepeçevre sıkıştırma dikişleri" konuluyor. Dikişler, yırtık boyunca sağlamlık sağlanana kadar sırayla tekrarlanıyor; düğümler kıkırdağa zarar vermemesi için kenara itiliyor.
- Kemik iliği salınımı (marrow venting): Diz eklemi içindeki çentik bölgesinde küçük bir delici aletle 4-5 delik açılıyor ve kemik iliği öğelerinin eklem içine sızdığı gözle doğrulanıyor.
Ameliyat sonrasında fizik tedavi ilk gün başlıyor; 2 hafta koltuk değnekleriyle kısmi yük veriliyor, derin çömelme ve ağır kaldırmadan 4 ay kaçınılıyor. Onarıma uygun adaylar, ameliyatsız tedaviyle düzelmeyen ve belirgin instabilitesi ya da kireçlenmesi olmayan genç erişkinler olarak tanımlanıyor.
Ne bulundu?
Makale bir sonuç çalışması değildir; kendi hasta verilerini sunmuyor. Yazarlar tartışmada önceki çalışmaları özetliyor: Çepeçevre sıkıştırma dikişlerinin biyomekanik testlerde yüksek dayanım gösterdiği, kemik iliği salınımı eklenen onarımların bir randomize çalışmada 36 ayda %100 iyileşme oranına ulaştığı (yalnız onarımda %76) ve bu yırtık tipine yönelik bir olgu serisinde %91 iyileşme bildirildiği aktarılıyor.
Yazarların vardığı sonuç
Yazarlara göre bu teknik, her iki yaprak boyunca eşit sıkıştırma ve biyomekanik olarak daha güçlü bir yapı sağlar, teknik olarak basittir ve dikiş geçirilirken sinir-damar yapılarını riske atmaz. Kemik iliği salınımı ile güçlendirmenin de, ön çapraz bağ ameliyatı sırasında yapılan menisküs onarımına benzer bir iyileşme ortamı oluşturduğunu belirtiyorlar.
Çalışmanın sınırlılıkları
Yazarların belirttiği dezavantajlar şunlardır:
- Düğümler doğru atılmazsa dikişlerde gevşeme riski vardır.
- Menisküsün eklem kapsülünden dikey ayrılmasının onarımı için uygun değildir.
- Maliyeti, dışarıdan içeri (inside-out) onarıma göre daha yüksektir.
Künye
Mameri ES, Verdejo FG, Dasari SP, Kerzner B, Shah S, Kasson LB, Khan ZA, Fortier LM, Damodar D, Gürsoy S, Chahla J. (2022). Repair of a Horizontal Cleavage Tear of the Lateral Meniscus with Circumferential Compression Stitches and Marrow Venting Augmentation. Arthroscopy Techniques, 11(11), e1937-e1944. Lisans: CC BY-NC-ND 4.0.
DOI: 10.1016/j.eats.2022.07.008
Tam metin (ücretsiz): PubMed Central (PMC9705603)
Bu yazı, yayımlanmış bir bilimsel makalenin genel bilgilendirme amaçlı özetidir; muayene ve kişisel tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz. Şikâyetleriniz için hekiminize başvurunuz.
