Çalışma neyi araştırdı?
Diz kıkırdağı ve altındaki kemiğin değerlendirilmesinde genellikle manyetik rezonans (MR) tercih edilir. Gerçek zamanlı elastosonografi (RTE), dokuların ne kadar sert ya da yumuşak olduğunu gösteren bir ultrason tekniğidir. Yazarların belirttiğine göre sağlıklı kıkırdak sert bir dokudur ve hasarlı bölgelerde bu sertliğini kaybeder.
Çalışmanın amacı, ultrason ile elastosonografiyi birleştiren yeni bir tanı yönteminin, artroskopi ile birlikte eklem içinden uygulandığında ne kadar etkili olduğunu bir kadavra modelinde değerlendirmekti.
Nasıl yapıldı?
- Yaşı ve cinsiyeti bilinmeyen 12 taze insan kadavra dizi kullanıldı. Dizler 90 derece bükülü konumda bir düzeneğe yerleştirildi.
- Standart artroskopi giriş yerlerinden (anteromedial ve anterolateral portaller) eklem incelendi; ardından 10 mm çaplı, elastografi özellikli laparoskopik ultrason probu eklem içine yerleştirildi.
- Uyluk kemiği eklem yüzeyinin sağlam görünen bölgelerinde mozaikplasti aletleriyle kıkırdak ve kıkırdak-kemik hasarları oluşturuldu.
- Sağlam ve hasarlı bölgelerde doku gerinimi (strain) aynı görüntü penceresinde ölçüldü. Renk haritasında mavi en sert, kırmızı en yumuşak dokuyu gösteriyordu.
- Ölçümler bir ortopedi cerrahı ve bir kas-iskelet radyoloğu tarafından birlikte yapıldı.
Ne bulundu?
- Ortanca kıkırdak kalınlığı dış kondilde 1,90 mm, iç kondilde 1,95 mm olarak ölçüldü. Oluşturulan hasarların ortalama boyutu 9,85 mm'ydi.
- Hasarlı kıkırdak bölgesinin ortanca gerinim değeri, sağlam kıkırdağa göre anlamlı olarak daha yüksekti: 1,23'e karşı 0,01 (p=0,002). Yüksek gerinim, dokunun daha yumuşak olduğunu gösterir.
- Çok yüzeysel hasarlarda ölçüm alanı yerleştirilemediği için sayısal ölçüm yapılamadı; ancak bu bölgelerde renk değişimi gözle açıkça görüldü.
- Görüntülemede eklem yüzeyinin büyük bölümü izlenebildi; uyluk kemiği kondilinin arka ve üst kısımları görüntülenemedi.
Yazarların vardığı sonuç
Yazarlara göre, elastosonografi ile kıkırdağın artroskopik olarak incelenmesi ortopedi cerrahlarına yol gösterebilir ve dizde kıkırdak ile altındaki kemiğin artroskopik değerlendirmesi bu yöntemden yarar görebilir. Yazarlar, çalışmanın sonraki araştırmalara ve eklem içi kullanıma uygun probların üretilmesine katkı sağlamasını umduklarını belirtmektedir.
Çalışmanın sınırlılıkları
- Çalışma yalnızca kadavralarda yapıldı ve değerlendirilen hasarlar çalışma için yapay olarak oluşturuldu.
- Artroskopi ve ultrason farklı hekimler tarafından uygulandı.
- Örnek sayısı küçüktür; yazarlar bunun proje bütçesiyle sınırlı olduğunu belirtmektedir.
Künye
Akkaya M, Cay N, Gürsoy S, Simsek ME, Tahta M, Doğan M, Bozkurt M. Sonoelastography of the knee joint. Clinical Anatomy. 2019;32(1):99–104. © 2018 Wiley Periodicals, Inc.
DOI: 10.1002/ca.23300
Tam metin (ücretsiz): Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi açık arşivi (PDF)
Bu yazı, yayımlanmış bir bilimsel makalenin genel bilgilendirme amaçlı özetidir; muayene ve kişisel tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz. Şikâyetleriniz için hekiminize başvurunuz.
