Çalışma neyi araştırdı?
Total diz protezi (total diz artroplastisi) ameliyatında kaval kemiğinin üst yüzeyine yerleştirilen metal taban plakasının doğru açıyla (dönme hizası, rotasyon) yerleştirilmesi ve kemik yüzeyini mümkün olduğunca tam örtmesi önemlidir. Yazarların belirttiğine göre plaka gereğinden küçük olursa çökme, erken gevşeme ve kırık; büyük olursa süregen ağrı veya hareket kısıtlılığı görülebilir.
Piyasada simetrik ve asimetrik şekilli taban plakaları bulunmaktadır ve hangisinin daha üstün olduğu tartışmalıdır. Araştırmacılar iki varsayımı sınadı:
- Aynı dönme ekseninde yerleştirildiğinde simetrik plaka kemik yüzeyini daha iyi örter.
- Asimetrik plaka daha fazla dönme hatasına yol açar.
Nasıl yapıldı?
Bu bir kadavra çalışmasıdır; hastalar üzerinde değil, yetişkinlere ait 80 kuru kaval kemiği üzerinde yapıldı. Simetrik sistem olarak Genesis II, asimetrik sistem olarak Nex-Gen protez setleri kullanıldı. Uygulamaları artroplasti deneyimi olan iki ortopedi cerrahı yaptı.
- Birinci bölüm (40 kemik): Cerrahlardan, en iyi örtmeyi sağlamaya özen göstererek 20 simetrik (grup 1) ve 20 asimetrik (grup 2) plaka yerleştirmeleri istendi.
- İkinci bölüm (40 kemik): Bu kez en iyi dönme hizasını sağlamaya özen göstererek 20 simetrik (grup 3) ve 20 asimetrik (grup 4) plaka yerleştirildi.
Ardından kemikler bilgisayarlı tomografi ile görüntülendi ve üç boyutlu modeller oluşturuldu. Çalışmanın amacını bilmeyen bir kas-iskelet radyoloğu; açıkta kalan kemik yüzeyi oranını, plakanın kemik kenarından taşan alan oranını ve plakanın referans eksene (arka kondiler eksen) göre açısını ölçtü.
Ne bulundu?
En iyi örtme hedeflendiğinde (grup 1 ve 2):
- Açıkta kalan kemik yüzeyi oranı simetrik grupta %3,8 ± 1,8, asimetrik grupta %4,4 ± 2,6 idi; fark anlamlı değildi (p = 0,624).
- Taşan plaka alanı oranı %2,2 ± 0,4 ve %2,7 ± 1,6 idi; fark anlamlı değildi (p = 0,819).
- Dönme açısı simetrik grupta 3,1° ± 1,4°, asimetrik grupta 7,5° ± 3,2° idi ve bu fark anlamlıydı (p = 0,034). Tüm plakalar dışa doğru dönmüş konumdaydı.
En iyi dönme hizası hedeflendiğinde (grup 3 ve 4):
- Dönme açısı 3,4° ± 1,6° ve 4,1° ± 2,2° idi; fark anlamlı değildi (p = 0,36).
- Açıkta kalan yüzey oranı simetrik grupta %2,9 ± 1,7, asimetrik grupta %6,7 ± 3,1 idi (p = 0,041).
- Taşan plaka alanı oranı %1,9 ± 0,6 ve %4,3 ± 2,4 idi (p = 0,029).
Yazarlar, asimetrik plakada örtmeyi artırmak için yapılan küçük döndürme hareketlerinin dönme hatalarına yol açabileceğini yorumladı.
Yazarların vardığı sonuç
Yazarlara göre kaval kemiği bileşeninin doğru boyut ve dönme açısıyla yerleştirilmesi, total diz protezinin iyi sonuç vermesi için temel önemdedir. Bu çalışmada simetrik taban plakası tasarımı, ideal dönme hizası ve örtmeyi sağlamada asimetrik tasarımdan daha etkili bulundu.
Çalışmanın sınırlılıkları
Yazarlar, çalışmanın bir kadavra çalışması olmasını ve incelenen kemik sayısının görece az olmasını sınırlılık olarak belirtti. Bulgular, canlı hastalarda yapılan ameliyatların klinik sonuçlarını doğrudan göstermemektedir.
Künye
Bozkurt M, Akkaya M, Tahta M, Gürsoy S, Firat A. 2017. Tibial Base Plate for Total Knee Arthroplasty: Symmetric or Asymmetric? Clinics in Orthopedic Surgery 9(3):280-285. Lisans: CC BY-NC 4.0.
DOI: 10.4055/cios.2017.9.3.280
Tam metin (ücretsiz): PubMed Central
Bu yazı, yayımlanmış bir bilimsel makalenin genel bilgilendirme amaçlı özetidir; muayene ve kişisel tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz. Şikâyetleriniz için hekiminize başvurunuz.
