Çalışma neyi araştırdı?
Kalça artroskopisi (kalça ekleminin kamerayla yapılan kapalı ameliyatı) görece uzun süren bir işlemdir ve sırasında ekleme bol miktarda yıkama sıvısı verilir. Bu sıvılar genellikle oda sıcaklığında saklanır ve vücut ısısından daha soğuktur. Ameliyat sırasında vücut iç ısısının 36°C'nin altına düşmesine ameliyat sırası hipotermi denir.
Çalışmanın temel amacı, ısıtılmış yıkama sıvısının hipotermiyi önlemede etkili olup olmadığını araştırmaktı. İkincil amaç ise rektal yolla ölçülen vücut ısısı ile şakak bölgesinden ölçülen ısının farklı olup olmadığını ve hangi yöntemin değişikliği daha çabuk yakaladığını göstermekti.
Nasıl yapıldı?
Bu, ileriye dönük bir randomize kontrollü çalışmadır (kanıt düzeyi 2) ve ClinicalTrials.gov'a kayıtlıdır. Ekim 2021-Ekim 2023 arasında femoroasetabular sıkışma sendromu (kalçada kemik çıkıntılarının eklemi sıkıştırması) nedeniyle ilk kez kalça artroskopisi planlanan 18-50 yaş arası hastalar alındı.
- Hastalar yazı-tura ile iki gruba ayrıldı: oda sıcaklığında sıvı kullanılan grup (60 hasta) ve 36-38°C'ye ısıtılmış sıvı kullanılan grup (56 hasta).
- Tüm ameliyatlar aynı ameliyathanede, sabah 19°C'ye ayarlanan ortam sıcaklığında ve hastanın altına yerleştirilen ısıtıcı battaniyeyle yapıldı.
- Vücut ısısı her 15 dakikada bir hem rektal bir prob ile hem de şakaktan lazer termometreyle ölçüldü. Herhangi bir yöntemle 36°C'nin altı hipotermi kabul edildi.
- Ameliyat sırasındaki hızlı kalp atımı (dakikada 100'ün üzerinde, taşikardi) atakları da kayıtlardan incelendi.
Ne bulundu?
- Gruplar yaş, cinsiyet, anestezi türü, ameliyat süresi ve kullanılan sıvı miktarı açısından benzerdi.
- Hipotermi oda sıcaklığındaki sıvı grubunda 32 hastada (%53,3), ısıtılmış sıvı grubunda 24 hastada (%42,9) görüldü. Bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (P = .425). Tüm hastalarda hipotermi oranı %48,3 idi.
- Hipotermi görülen 56 hastanın 54'ünde hipotermiyi ilk saptayan yöntem rektal ölçümdü; 2 hastada şakak ölçümüydü.
- Rektal ölçüm hipotermiyi ortalama 69,6 ± 47,2 dakikada, şakak ölçümü ise 138,2 ± 56,8 dakikada saptadı (P < .001).
- Taşikardi, hipotermi gelişen hastalarda daha sık (%30,8'e karşı %4,0) görüldü ve daha uzun sürdü.
- Çalışmada büyük ya da küçük bir komplikasyon kaydedilmedi.
Yazarlar, tüm hipotermi olgularının rektal ölçümle saptanması ve sıvıların karın altı bölgede toplanması nedeniyle kalça çevresinde geçici, bölgesel bir ısı düşüşünün söz konusu olabileceğini ve bunun ileride araştırılması gerektiğini de tartışmaktadır.
Yazarların vardığı sonuç
Yazarlara göre oda sıcaklığında ya da ısıtılmış yıkama sıvısı kullanılması hipotermi sıklığını etkilemedi. Kalça artroskopisi sırasında rektal yolla yapılan vücut iç ısısı ölçümü, hipotermiyi daha erken saptadı.
Çalışmanın sınırlılıkları
- Tek merkezde ve tek cerrahla yapıldı; farklı ameliyathane koşullarında sonuçlar farklı olabilir.
- Hipoterminin kalça artroskopisinden mi yoksa ameliyat ve anesteziye ait başka etkenlerden mi kaynaklandığını gösterecek bir karşılaştırma grubu yoktu.
- Ölçümlerin doğruluğunu karşılaştırmak için altın standart bir yöntem (pulmoner arter kateteri) kullanılmadı; bu durum hipoterminin olduğundan fazla saptanmasına yol açmış olabilir.
- Uzun dönem komplikasyonlar ve klinik sonuçlar incelenmedi; ameliyat sürelerindeki geniş değişkenlik sonuçları etkilemiş olabilir.
Künye
Fırat A, Veizi E, Kalaycı İ, Sezgin BS, Erdoğan Y, Gürsoy S, Capurro-Soler B, Koutserimpas C. (2025). Heated Irrigation Fluids Did Not Reduce the Prevalence of Rectally Measured Hypothermia During Hip Arthroscopic Surgery Compared With Room-Temperature Fluids: A Prospective Randomized Trial. Orthopaedic Journal of Sports Medicine, 13(6): 23259671251350401. ClinicalTrials.gov: NCT05396924. Lisans: CC BY-NC-ND 4.0.
DOI: 10.1177/23259671251350401
Tam metin (ücretsiz): PubMed Central (PMC12202897)
Bu yazı, yayımlanmış bir bilimsel makalenin genel bilgilendirme amaçlı özetidir; muayene ve kişisel tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz. Şikâyetleriniz için hekiminize başvurunuz.
