Çalışma neyi araştırdı?
Yazarlara göre ön çapraz bağ yaralanmaları, ameliyatları ve yeniden kopmalar hızla artmaktadır; başarısız ön çapraz bağ ameliyatı sonrası sonuçların ilk ameliyata göre daha kötü olduğu bildirilmiştir. Yeniden ameliyat (revizyon) tek seferde ya da iki aşamada yapılabilir. İki aşamalı yaklaşım; belirgin kemik kaybı, daha önce hatalı yerleştirilmiş tüneller veya kabul edilemez ölçüde genişlemiş tüneller varsa tercih edilir.
Makale, bu iki aşamalı yaklaşımın ilk aşaması olan tünel temizliği ve kemik greftlemesini, kemik iliği aspirat konsantresi (bone marrow aspirate concentrate, BMAC) desteğiyle nasıl yaptıklarını göstermeyi amaçlar. Yazarlar, BMAC'ın yüksek miktarda mezenkimal kök hücre, öncül hücre ve büyüme faktörü içerdiğini ve son literatürde klinik sonuçları ve greftin kaynaşmasını iyileştirebileceğinin gösterildiğini belirtir.
Nasıl yapıldı?
Makale, tek bir hasta üzerinden anlatılan bir video teknik sunumudur. Hasta 46 yaşında aktif bir erkektir. Dört yıl önce sağ dizine allogreft (kadavradan alınan doku) ile ilk ön çapraz bağ ameliyatı yapılmış, greft yeniden kopunca bir yıl önce kendi dokusuyla (otogreft) revizyon ameliyatı geçirmiştir. Ağır bir antrenmanda squat sonrası yeniden ağrı, şişlik ve dizde boşalma hissi başlamıştır.
Bilgisayarlı tomografide tünellerin belirgin genişlediği görülmüştür: kaval kemiğinde (tibia) en geniş çap 18 mm, uyluk kemiğinde (femur) 21 mm. Manyetik rezonans, greftin yeniden koptuğunu doğrulamıştır. Tünel genişlemesinin boyutu nedeniyle ekip iki aşamalı revizyona karar vermiştir. Birinci aşamada uygulanan başlıca adımlar şunlardır:
- Kaval kemiğinin üst kısmından kemik iliği aspirasyonu yapılması.
- Eski vidaların çıkarılması, kopmuş greft kalıntılarının ve tünellerdeki fibröz dokunun ve sertleşmiş kemiğin temizlenmesi.
- Demineralize kemik matriksinin hazırlanan BMAC ile karıştırılıp femur tüneline enjekte edilmesi.
- Tibia tüneline 12 mm'lik, delikli bir allogreft kemik silindirinin yerleştirilmesi ve kalan boşluğun aynı karışımla doldurulması.
Ne bulundu?
Ameliyat sonrası hastanın 6 hafta boyunca yük vermesi kısıtlanmıştır. Greftin kaynaşması seri röntgenlerle izlenmekte; gerekirse tomografi çekilerek yaklaşık 4–6 ay sonra ikinci aşamaya geçilmesi planlanmaktadır. İlk ameliyat sonrası röntgenlerde tünellerin iyi doldurulduğu, şeffaflık (lusensi) ya da komplikasyon bulgusu olmadığı bildirilmiştir.
Makalenin özetinde, literatüre dayanarak hastaların ameliyattan sonraki 2 yıl içinde dize özgü yaşam kalitesinde iyileşme, ağrıda azalma ve aktivitelere dönüş beklendiği; tek ve iki aşamalı revizyon arasında literatürde sonuç farkı bildirilmediği belirtilir. Bunlar bu hastanın uzun dönem sonuçları değil, yazarların aktardığı genel beklentilerdir.
Yazarların vardığı sonuç
Yazarlar, ön çapraz bağ ameliyatı sırasında BMAC'ın etkilerine ilişkin anlayıştaki son gelişmelerin, uygun hastalarda cerrahları bu tür tedavileri düşünmeye yöneltmesi gerektiği sonucuna varır.
Çalışmanın sınırlılıkları
Yazarlar, aşamalı revizyon kararının hâlâ tartışmalı olduğunu ve tünel greftlemesinde en uygun kemik grefti kaynağı konusunda bir uzlaşı bulunmadığını belirtir. Ayrıca bu yayın tek bir olguya dayanan bir teknik anlatımıdır; ikinci aşamanın ve uzun dönemin sonuçlarını raporlamaz.
Künye
Vadhera AS, Wolfson TS, Lee JS, Singh H, Gürsoy S, Verma NN, Chahla J. (2023). Bone Marrow Aspirate Concentrate With Two-Staged-Revision ACL Reconstruction. Video Journal of Sports Medicine, 3(2), 26350254221149451. Lisans: CC BY-NC-ND 4.0.
DOI: 10.1177/26350254221149451
Tam metin (ücretsiz): PMC11931519
Bu yazı, yayımlanmış bir bilimsel makalenin genel bilgilendirme amaçlı özetidir; muayene ve kişisel tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz. Şikâyetleriniz için hekiminize başvurunuz.
