Çalışma neyi araştırdı?
Diz çevresindeki kemik kesme ve hizalama ameliyatlarında (osteotomi) bacağın mekanik ekseninin doğru düzeltilmesi, iyi sonuç için temel kabul edilir. Valgus dizilim (bacakların "X" biçiminde olması) ağrıya yol açabilir ve dizin dış bölmesinde menisküs ile kıkırdak hasarı riskini artırarak erken kireçlenmeye neden olabilir.
Yazarlar, bilgisayar destekli navigasyonun genel bacak hizasını ölçmede etkili olsa da kaval kemiği hizasını ve arka eğimini kontrol etmede etkili gösterilmediğini, bu nedenle hastaya özel aletlere (patient-specific instrumentation) gereksinim duyulduğunu aktarıyor. Makalenin amacı, önceki uyluk kemiği osteotomisi başarısız olan bir hastada kalan valgus eğriliğini düzeltmek için hastaya özel 3B kesim kılavuzuyla yapılan iç taraftan kapanan kama yüksek tibial osteotomiyi (medial closing wedge high tibial osteotomy) adım adım anlatmaktır.
Nasıl yapıldı?
Bu bir cerrahi teknik makalesidir ve video ile desteklenmiştir.
- Planlama: Kalçadan ayak bileğine tüm bacak röntgenleriyle eğriliğin kaval kemiğinden mi uyluk kemiğinden mi kaynaklandığı belirleniyor. Bilgisayarlı tomografi (BT) görüntüleri ve cerrahın belirlediği düzeltme açısı üreticiye gönderiliyor; mühendisler sanal ortamda kesim düzlemlerini, kamanın boyutunu, plak ve vida konumlarını ve her pim ile vidanın uzunluğunu hesaplıyor. Cerrah planı onaylıyor ve hastanın kemiğine birebir uyan kılavuz üretiliyor.
- Ameliyat: Kaval kemiğinin iç-ön yüzüne yaklaşık 10 cm'lik kesi yapılıyor. Kılavuz kemiğe yerleştirilip floroskopi (anlık röntgen) ile konumu doğrulanıyor ve pimlerle sabitleniyor. Önceden belirlenen derinlikte iki kesi yapılıyor; dış tarafta en az 1 cm'lik kemik menteşe korunuyor.
- Düzeltme ve tespit: Kama çıkarılıp kapatılıyor; hizalama uzun bir metal çubuk ve floroskopiyle kontrol ediliyor. Ardından plak, önceden hesaplanan uzunluktaki vidalarla kemiğe sabitleniyor.
Ameliyat sonrası ilk 2 hafta düz kilitli dizlikle yük verilmiyor; 6. haftaya kadar koltuk değnekleriyle yük verilmeden devam ediliyor. Koşu gibi yüksek etkili aktivitelere 12. ayda başlanabileceği belirtiliyor.
Ne bulundu?
Bu makale kendi hasta sonuçlarını sunmuyor. Yazarlar tartışmada önceki çalışmaları aktarıyor: Hastaya özel kesim kılavuzu kullanılan 20 hastalık bir çalışmada 19 hastada planlanan ve elde edilen düzeltme arasındaki fark 2 dereceden azdı; 14 kişilik başka bir çalışmada ön düzlemde ortalama 0 derece fark bildirildi.
Yazarların listelediği avantajlar arasında kılavuzun hastanın kemik yapısına özgü olması, kesim yeri, derinliği, kama ve vida boyutlarının önceden belirlenebilmesi, daha kısa ameliyat süresi ve daha az floroskopi maruziyeti sayılıyor.
Yazarların vardığı sonuç
Yazarlara göre 3B hastaya özel kesim kılavuzları, özellikle karmaşık eğriliklerde kesimlerin ve menteşe konumlarının daha iyi görülüp planlanmasına olanak tanır. Klinik çalışmalara gerek olmakla birlikte, bu kılavuzların istenen düzeltmeyi daha hassas biçimde sağlayabileceğini ve osteotomi ameliyatlarına özgü komplikasyonlarla ilişkili değişkenleri azaltabileceğini belirtiyorlar.
Çalışmanın sınırlılıkları
- Kılavuzun üretilmesini beklemek ameliyata kadar geçen süreyi uzatır.
- Kılavuzun kemiğe doğru oturması için daha büyük bir kesi gerekebilir.
- Kılavuz BT görüntüsüne göre üretildiği için ameliyat sırasında kemik çıkıntıları (osteofitler) temizlenemez; temizlenirse kılavuz yanlış konumlanabilir.
Künye
Fortier LM, Gürsoy S, Knapik DM, Chahla J. (2022). Three-Dimensional Patient Specific Instrumentation and Cutting Guide for Medial Closing Wedge High Tibial Osteotomy to Correct Valgus Malalignment. Arthroscopy Techniques, 11(1), e13-e23. Lisans: CC BY-NC-ND 4.0.
DOI: 10.1016/j.eats.2021.08.030
Tam metin (ücretsiz): PubMed Central (PMC8807722)
Bu yazı, yayımlanmış bir bilimsel makalenin genel bilgilendirme amaçlı özetidir; muayene ve kişisel tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz. Şikâyetleriniz için hekiminize başvurunuz.
