Çalışma neyi araştırdı?
Femoroasetabular sıkışma sendromunda (FAİS) uyluk kemiğinin baş-boyun bileşkesindeki kemik çıkıntı (cam deformitesi), eklem hareketleri sırasında kalça yuvasına sürtünür. Yazarlar, birçok çalışmaya dayanarak, başarısız kalça artroskopisinin en sık nedeninin bu çıkıntının eksik alınması olduğunu belirtmektedir; aktardıkları verilere göre artroskopi hastalarının %5–10'u revizyon ameliyatı geçirebilmekte ve bu revizyonların %81'inde sıkışma sürmektedir. Öte yandan aşırı kemik alınması, nadir de olsa uyluk kemiği boynu kırığı riskini artırabilir.
Alfa açısı, cam deformitesinin büyüklüğünü sayısal olarak gösteren bir röntgen ölçümüdür. Makalenin amacı, ameliyat sırasında floroskopi (canlı röntgen) görüntülerinde alfa açısını ölçen bir navigasyon aracının (HipCheck; Stryker) nasıl kullanılacağına dair teknik ipuçları vermektir.
Nasıl yapıldı?
Bu bir cerrahi teknik makalesidir (Technical Note); hasta sonuçlarını karşılaştıran bir çalışma değildir. Teknik, sağ kalça artroskopisi videosu ve görüntülerle gösterilmiştir.
- Navigasyon ekranı, ameliyathane düzenini bozmayacak şekilde, steril örtüyle kaplanarak masaya bağlanır ve floroskopi cihazına bağlanır. Ameliyat öncesi ek bir planlama ya da görüntüleme gerekmez.
- Eklem içi aşama (gerekirse labrum onarımı) tamamlandıktan sonra çekme bırakılır ve kapsül T şeklinde açılır.
- Cerrah dokunmatik ekranda uyluk kemiğinin baş ve boynunu işaretler. Ardından kalça 6 standart pozisyona getirilerek floroskopi görüntüleri alınır; sistem her görüntüde alfa açısını otomatik ölçer ve kemik alımı öncesi değerler olarak kaydeder.
- Kemik çıkıntı artroskopik frezle alınırken istenen her an görüntü alınarak alınan kemik miktarı anında kontrol edilebilir.
- Dinamik muayenede sıkışma kalmadığı görüldüğünde aynı 6 pozisyonda aynı sırayla görüntüler yeniden alınır ve sonrası değerleri kaydedilir; ardından kapsül kapatılır.
Ne bulundu?
Teknik makale olduğu için hasta sonuçları sunulmamaktadır. Yazarlar şu noktaları vurgulamaktadır:
- Tek pozisyonda çekilen floroskopi iki boyutlu bilgi verir ve kemik alımının üç boyutlu yaygınlığını göstermekte yetersiz kalır. Kullanılan 6 pozisyonun güvenilirliği daha önce bilgisayarlı tomografi ile karşılaştırılarak gösterilmiştir.
- Bükülmesiz (0°) pozisyonlardaki 3 görüntü çıkıntının üst-yan kısmını, 50° bükülü pozisyonlardaki 3 görüntü ise ön kısmını değerlendirmede yararlıdır.
- Yazarlara göre sistemin avantajları kullanım kolaylığı, hastaya ek bir alet yerleştirilmesini ya da tomografi gerektirmemesi ve eksik ya da aşırı kemik alımı riskini azaltmasıdır.
- Pratik uyarılar: Görüntüde aletlerin uyluk kemiği baş veya boynunun üzerine binmesi ölçümü bozabilir; öncesi ve sonrası görüntülerin tam olarak aynı biçimde tekrarlanabilmesi gerekir; bağlantı ameliyat öncesinde kontrol edilmelidir.
Yazarların vardığı sonuç
Yazarlara göre bu navigasyon sistemi, cam deformitesi için yapılan kemik alımının yeterliliğini ameliyat sırasında floroskopi görüntüleri üzerinde nesnel bir radyolojik ölçümle kontrol etme olanağı sunmaktadır. Sistem, kemik alımından önce ve sonra, ayrıca işlem sırasında istenen her kalça pozisyonunda anlık kontrol sağlar.
Çalışmanın sınırlılıkları
- Sistem, üç boyutlu değerlendirme sunan tomografi tabanlı navigasyon sistemlerine kıyasla cerrahi deneyime bağımlılığı belirgin olarak azaltmamaktadır.
- Yeni bir sistem olduğu için maliyet ve temin güçlükleri olabilir.
- Baş ve boyun ölçüm öncesinde doğru işaretlenmezse ya da cerrah sistemin ölçümünü kontrol etmezse hatalı veriler ortaya çıkabilir.
- Yazarlar, sisteme alışan cerrahın sistem çalışmadığında kendini "kör" hissedebileceğini de dezavantaj olarak belirtmektedir.
Künye
Gürsoy S, Vadhera AS, Singh H, Perry A, Nho SJ, Chahla J. 2021. Intraoperative Guidance for the Surgical Correction of Cam Deformities Using Hip Arthroscopy Based on Alpha Angle Measurement. Arthroscopy Techniques. 10(5):e1351–e1360. Lisans: CC BY-NC-ND 4.0.
DOI: 10.1016/j.eats.2021.01.038
Tam metin (ücretsiz): PubMed Central PMC8185893
Bu yazı, yayımlanmış bir bilimsel makalenin genel bilgilendirme amaçlı özetidir; muayene ve kişisel tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz. Şikâyetleriniz için hekiminize başvurunuz.
