Çalışma neyi araştırdı?
Uyluk kemiğinin üst kısmındaki trokanter bölgesi kırıkları ileri yaşta sık görülür. Kemik erimesi olan ve kırığı dengesiz (Evans tip IV–V) olan yaşlı hastalarda bu kırıklar yarım kalça protezi ile, yani bipolar hemiartroplasti ile tedavi edilebilir. Bu ameliyattan sonra görülebilen önemli sorunlardan biri protezin yerinden çıkmasıdır (çıkık).
Çalışma, iki farklı cerrahi giriş yolunu karşılaştırdı: eklem kapsülünün ve kalçayı dışa döndüren kasların kesildiği klasik posterolateral yaklaşım ile kapsül ve bu kaslar korunarak doğrudan kırık hattından uyluk kemiği boynuna ulaşılan transtrokanterik (transfraktür) yaklaşım. Birincil amaç çıkık oranını karşılaştırmaktı.
Nasıl yapıldı?
- Bu, hastane kayıtlarına dayanan geriye dönük (retrospektif) karşılaştırmalı bir çalışmadır.
- 2014–2017 arasında ameliyat edilen 264 kalça kırığı tarandı; Evans tip IV–V kırığı olup yarım protez uygulanan 112 hasta çalışmaya alındı.
- Haziran 2015 öncesinde posterolateral yaklaşımla ameliyat edilen 48 hasta Grup 1'i, sonrasında transtrokanterik yaklaşımla ameliyat edilen 64 hasta Grup 2'yi oluşturdu.
- Hastaların yaş ortalaması 86,5 ve 87,1 yıldı. Gruplar cinsiyet, vücut kitle indeksi, bilişsel bozukluk, anestezi risk sınıfı ve protez tipi açısından benzerdi; yalnızca takip süreleri farklıydı.
- Çıkık, ameliyat süresi, kan nakli, derin enfeksiyon, 90 günlük ölüm ve trokanter parçasının kaynamaması karşılaştırıldı.
Ne bulundu?
- Çıkık, posterolateral grupta 48 hastanın 8'inde (%16,7), transtrokanterik grupta 64 hastanın 3'ünde (%4,7) görüldü; fark istatistiksel olarak anlamlıydı (p=0,035).
- Ameliyat süresi transtrokanterik grupta daha kısaydı (ortalama 60,0'a karşı 66,6 dakika).
- Kan nakli miktarı, derin enfeksiyon, 90 günlük ölüm oranı ve trokanter kaynamaması bakımından gruplar arasında anlamlı fark bulunmadı.
- Bilişsel bozukluk, trokanter parçasının kaynamaması ve posterolateral yaklaşım kullanılması, çıkık için bağımsız risk etkenleri olarak belirlendi.
- Çimentolu ve çimentosuz protezler arasında, ayrıca protez başı çapı açısından çıkık bakımından fark görülmedi.
Yazarların vardığı sonuç
Yazarlara göre, ön ve arka yapılar korunarak kırık hattından uygulanan transtrokanterik yaklaşım, uygun hastalarda yarım kalça protezinden sonra başta çıkık olmak üzere olası komplikasyonları en aza indirmede etkili bir yöntemdir.
Çalışmanın sınırlılıkları
- Çalışma geriye dönüktür; yazarlar kalça yaklaşımlarını karşılaştıran ileriye dönük randomize çalışmalara ihtiyaç olduğunu belirtiyor.
- İki grubun ortalama takip süreleri farklıydı.
- Asetabulum örtüsü ve ofset gibi bazı hastaya bağlı etkenler mevcut röntgenlerden ölçülemediği için değerlendirilemedi.
Künye
Gürsoy S, Simsek ME, Akkaya M, Dogan M, Bozkurt M. Transtrochanteric approach can provide better postoperative care and lower complication rate in the treatment of hip fractures. Clinical Interventions in Aging. 2019;14:137–143. Makale Creative Commons Atıf-GayriTicari 3.0 (CC BY-NC 3.0) lisansıyla yayımlanmıştır.
DOI: 10.2147/cia.s194880
Tam metin (ücretsiz): PubMed Central – PMC6336027
Bu yazı, yayımlanmış bir bilimsel makalenin genel bilgilendirme amaçlı özetidir; muayene ve kişisel tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz. Şikâyetleriniz için hekiminize başvurunuz.
