Çalışma neyi araştırdı?
Total kalça protezinde (total kalça artroplastisi) leğen kemiğine yerleştirilen protez kabının (asetabular kap) eğim (inklinasyon) ve öne dönüklük (anteversiyon) açıları, yazarların aktardığına göre hareket açıklığı, çıkık riski ve protez aşınması ile ilişkilidir.
Pelvik insidans (PI), leğen kemiğinin yan plandaki yapısını tanımlayan, kişinin duruşundan etkilenmeyen bir açıdır; sakral eğim (SS) ve pelvik tilt (SPT) açılarının toplamına eşittir. Çalışmanın amacı, protez ameliyatının bu leğen kemiği açılarına etkisini ve bu açıların protez kabının konumuna etkisini değerlendirmekti.
Nasıl yapıldı?
- Mart 2011–Mart 2015 arasında tek taraflı kalça kireçlenmesi (koksartroz) nedeniyle total kalça protezi yapılan 123 hasta tarandı; iki taraflı hastalık, karşı kalçada ameliyat, omurga ameliyatı öyküsü, sabit kalça kontraktürü veya displazi/kırık zemininde gelişen kireçlenme olanlar dışlandı ve 86 hasta çalışmaya alındı.
- İleriye dönük toplanan veriler geriye dönük olarak değerlendirildi. Tüm hastalar aynı cerrahi ekip tarafından posterolateral yaklaşımla ameliyat edildi.
- Kap eğim açısı ön-arka leğen röntgeninde, anteversiyon açısı bilgisayarlı tomografide ölçüldü; SS, SPT ve PI ayakta çekilen yan röntgenlerde ameliyat öncesi ve sonrası karşılaştırıldı.
- Hastalar ameliyat öncesi PI değerine göre düşük (<50°), normal (50°–60°) ve yüksek (>60°) olarak üç gruba ayrıldı.
Ne bulundu?
- Harris kalça skoru ameliyat öncesi ortalama 45,3'ten ameliyat sonrası 92,2'ye yükseldi. Çalışmada çıkık görülmedi. Ortanca takip süresi 32 aydı.
- SS ameliyat sonrası değişmedi (43,7°'ye karşı 43,2°); SPT hafifçe ama anlamlı olarak arttı (9,7°'den 11,0°'ye) ve PI da anlamlı olarak arttı.
- Kap eğim açısı PI gruplarında 40,2°, 41,7° ve 44,1° idi; fark anlamlı değildi (p=0,343).
- Anteversiyon açısı düşük PI grubunda 9,2°, normal grupta 19,3°, yüksek grupta 21,1° bulundu; fark anlamlıydı (p=0,001).
- Düşük anteversiyon, düşük PI grubundaki hastaların %50'sinde, normal PI grubunun %6,7'sinde ve yüksek PI grubunun %16,7'sinde görüldü.
- Hastaların %32,6'sında hem eğim hem anteversiyon açısı tanımlanan güvenli sınırlar içindeydi.
Yazarların vardığı sonuç
Yazarlara göre farklı PI değerleri, total kalça protezinde kabın anteversiyon açısını etkilemektedir. Bu nedenle ameliyat sonrası kabın uygun olmayan konumda kalmasını önlemede ameliyat öncesi PI değerlendirmesi önemlidir.
Çalışmanın sınırlılıkları
- Çalışma 86 hasta ve ortalama 32 aylık takiple sınırlıdır; daha fazla hasta ve daha uzun takip gerekmektedir.
- Femoral bileşenin dönme konumu değerlendirilmedi.
- Omurga yapısı ve hastalıkları değerlendirilmedi.
Künye
Sahin A, Simsek ME, Gürsoy S, Akkaya M, Isik C, Bozkurt M. Three-dimensional analysis of acetabular cup orientation and an evaluation of the relationship with pelvic sagittal parameters. Journal of Orthopaedic Surgery (Hong Kong). 2019;27(2):2309499019861225. Makale Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 (CC BY-NC 4.0) lisansıyla yayımlanmıştır.
Tam metin (ücretsiz): Journal of Orthopaedic Surgery (SAGE)
Bu yazı, yayımlanmış bir bilimsel makalenin genel bilgilendirme amaçlı özetidir; muayene ve kişisel tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz. Şikâyetleriniz için hekiminize başvurunuz.
