Diz kapağı çıkığı nedir?
Diz kapağı (patella), uyluk kemiğinin önündeki olukta kayarak hareket eder. Bu oluğun sığ olması, diz kapağının yüksekte yer alması ya da iç taraftaki destek bağının (MPFL) zayıflığı gibi nedenlerle diz kapağı dışa doğru yerinden çıkabilir. İlk çıkıktan sonra tekrar etme olasılığı özellikle gençlerde yüksektir.
Belirtiler
- Dizde yerinden kayma, 'dizimden bir şey çıktı' hissi
- Ağrı ve şişlik
- Tekrarlayan çıkık ya da güvensizlik hissi
Tanı
Muayene, röntgen ve MR ile diz kapağının konumu, oluğun şekli, bağ hasarı ve eşlik eden kıkırdak hasarı değerlendirilir.
Tedavi
İlk çıkık
Kıkırdak parçası kopmamışsa ilk çıkık çoğunlukla fizik tedavi ve kas güçlendirme ile tedavi edilir.
Tekrarlayan çıkık: MPFL rekonstrüksiyonu
Çıkık tekrarlıyorsa, diz kapağını içeriden tutan bağ bir greftle yeniden oluşturulur. Oluğun şekli ya da diz kapağının konumu belirgin bozuksa ek kemik işlemleri planlanabilir. Doktorun MPFL rekonstrüksiyonu üzerine bir yayını ve patellar instabilite konusunda uluslararası bir uzlaşı bildirgesine katkısı bulunmaktadır.
İyileşme
Ameliyattan sonra aşamalı bir rehabilitasyon programı uygulanır; spora dönüş, diz kapağının güvenliğini ve kas gücünü ölçen testlerle belirlenir.
Sık sorulanlar
Diz kapağı çıkığı tekrarlar mı?
Özellikle ergen ve genç sporcularda tekrarlama olasılığı vardır; risk faktörleri muayene ve görüntülemeyle değerlendirilir.
Çocuklarda da ameliyat yapılır mı?
Büyüme plakaları açık çocuklarda tedavi planı buna göre uyarlanır; karar kişiye özeldir.