Menisküs nedir?
Menisküsler, dizde uyluk ve kaval kemiği arasında yer alan, yükü dağıtan ve kıkırdağı koruyan iki C biçimli yastıkçıktır. Menisküsün kaybı, dizde kireçlenme riskini artırabilir; bu yüzden modern yaklaşımın temeli, mümkün olduğunda menisküsü korumaktır.
Nasıl yırtılır?
- Genç ve sporcularda dizin dönmesiyle oluşan travmatik yırtıklar
- İleri yaşta dokunun yıpranmasıyla oluşan dejeneratif yırtıklar
- Menisküsün kemiğe tutunduğu noktadaki kök yırtıkları: menisküsün işlevini büyük ölçüde bozabildikleri için özel önem taşır
Belirtiler
Diz eklem çizgisinde ağrı, şişlik, çömelirken ya da dönerken artan şikâyet; bazı yırtıklarda dizin takılması ya da kilitlenmesi.
Tanı
Muayene bulguları MR ile değerlendirilir. MR'da görülen her yırtık şikâyetin kaynağı olmayabilir; karar, muayene ve görüntülerin birlikte yorumlanmasıyla verilir.
Tedavi seçenekleri
Ameliyatsız
Özellikle dejeneratif yırtıklarda fizik tedavi ve kas güçlendirme çoğu zaman ilk seçenektir.
Artroskopik menisküs onarımı
Onarılabilir yırtıklarda menisküs kapalı yöntemle dikilerek korunur. Kök yırtıklarında menisküs kemikteki yerine yeniden tutturulur. Doktorun, iç menisküs arka kök onarımının etkinliğini inceleyen bir meta-analizi ve kök onarımında tünel yerleşimi üzerine çalışmaları yayımlanmıştır.
Kısmi menisküs çıkarılması
Onarılamayan yırtıklarda yalnızca hasarlı kısım çıkarılır; sağlam menisküs dokusu olabildiğince korunur.
İyileşme
Onarımdan sonra dikişlerin iyileşmesi için bir süre yük verme ve diz bükme sınırlandırılır; kısmi çıkarmada iyileşme genellikle daha hızlıdır. Spora dönüş, yapılan işleme göre planlanır.
Sık sorulanlar
Menisküs yırtığında ameliyat şart mı?
Hayır. Yırtığın tipi, yeri, yaşınız ve şikâyetleriniz birlikte değerlendirilir; birçok hasta ameliyatsız tedaviden fayda görür.
Menisküs dikilmesi mi, alınması mı?
Mümkün olduğunda dikerek korumak tercih edilir; çünkü menisküs dizi uzun vadede kireçlenmeye karşı korur.