Çalışma neyi araştırdı?
Trombositten zengin plazma (platelet-rich plasma, PRP), kişinin kendi kanından hazırlanan ve diz kireçlenmesinde (osteoartrit) eklem içine uygulanan bir üründür. Yazarlar, önceki çalışmaların PRP'nin hazırlanışında farklılık olduğunu gösterdiğini, ancak bu tedaviyi inceleyen çalışmaların tasarımının ve sonuç ölçümlerinin standart olup olmadığının belirsiz olduğunu belirtir.
Çalışmanın amacı, diz kireçlenmesinde eklem içi PRP enjeksiyonunu inceleyen randomize kontrollü çalışmalarda çalışma tasarımı ve sonuç raporlamasındaki değişkenliği ortaya koymaktı. Yani bu derleme PRP'nin etkinliğini ölçmez; araştırmaların yöntemini inceler.
Nasıl yapıldı?
Bu bir sistematik derlemedir (systematic review); yeni hasta tedavi edilmemiş, yayımlanmış çalışmalar taranmıştır. Cochrane, PubMed, EMBASE ve MEDLINE veri tabanlarında arama yapıldı. Diz kireçlenmesinde eklem içi PRP enjeksiyonunu inceleyen düzey I ve II randomize kontrollü çalışmalar dahil edildi. Çalışmaların yöntemsel kalitesi Jadad skoru ile değerlendirildi.
Ne bulundu?
- Derlemeye 27 çalışma alındı.
- Yalnızca 5 çalışmada tedaviden sonra tekrar görüntüleme yapılmıştı.
- En sık kullanılan hasta bildirimli sonuç ölçütleri Görsel Analog Skala ağrı puanı (%63) ve WOMAC (Western Ontario ve McMaster Üniversiteleri Osteoartrit İndeksi, %59,3) idi; bunları KOOS (%29,6) izledi.
- On iki çalışma (%44) üç veya daha fazla hasta bildirimli ölçüt raporlamıştı.
- Çalışmaların çoğu (%70,4) nesnel (objektif) sonuç ölçütü raporlamamıştı.
Yazarların vardığı sonuç
Yazarlar, diz kireçlenmesinde eklem içi PRP enjeksiyonu sonrası sonuçları inceleyen randomize kontrollü çalışmaların belirgin değişkenlik gösterdiği sonucuna varır. İleride çalışmaların karşılaştırılabilmesi ve verilerin birleştirilebilmesi için, kireçlenme derecesi açısından en çok fayda görecek hasta grubunun standartlaştırılmasının hasta çeşitliliğini sınırlamaya yardımcı olabileceğini belirtirler. Ayrıca hasta bildirimli sonuçların ağrı, fonksiyon ve sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi gibi alanlara ayrılarak raporlanmasını önerirler.
Çalışmanın sınırlılıkları
Yazarlar, bulguların büyük ölçüde tanımlayıcı nitelikte olduğunu ve istatistiksel değerlendirmenin sınırlı kullanıldığını belirtir. Derleme ayrıca uluslararası sistematik derleme kayıt sistemi PROSPERO'ya kaydedilmemiştir. Yazarlar kanıt düzeyini "düzey II; düzey I–II randomize kontrollü çalışmaların sistematik derlemesi" olarak bildirmiştir. Bu özet, makalenin tam metnine erişilemediği için yayının özetine (abstract) dayanmaktadır.
Künye
Beletsky A, Vadhera AS, Strauss EJ, Sachadev R, Singh H, Gürsoy S, Dasari SP, Hevesi M, Cole BJ, Verma NN, Chahla J. (2022). A systematic review on the high variability in study design and outcome reporting in randomized controlled trials examining intra-articular platelet-rich plasma injection for knee osteoarthritis. Journal of Cartilage & Joint Preservation, 2(1), 100041. Lisans: CC BY-NC-ND 4.0.
DOI: 10.1016/j.jcjp.2022.100041
Tam metin (ücretsiz): cartilagejournal.org (PDF)
Bu yazı, yayımlanmış bir bilimsel makalenin genel bilgilendirme amaçlı özetidir; muayene ve kişisel tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz. Şikâyetleriniz için hekiminize başvurunuz.
