Çalışma neyi araştırdı?
Traneksamik asit (TXA), pıhtının çözülmesini yavaşlatarak ameliyatta ve sonrasında kan kaybını azaltmak için kullanılan bir ilaçtır. Yazarlar, ortopedide kullanımının giderek arttığını, ancak bacak toplardamarlarında pıhtı (derin ven trombozu) ve akciğere pıhtı atması (pulmoner emboli) gibi venöz tromboembolik komplikasyon riskini artırabileceği yönünde endişeler bulunduğunu belirtmektedir.
Çalışmanın amacı, diz ve kalça protezi, kırık tedavisi ve spor yaralanmaları dahil alt ekstremite ortopedik ameliyatlarında TXA'nın güvenliğini, yüksek düzeyli kanıtların bir arada değerlendirilmesiyle ortaya koymaktı.
Nasıl yapıldı?
Bu bir randomize kontrollü çalışmaların meta-analizidir; yani yeni hasta verisi toplanmamış, daha önce yayımlanmış çalışmaların sonuçları istatistiksel olarak birleştirilmiştir.
- Ocak 2020'de PubMed, Web of Science ve Cochrane Library veri tabanları tarandı.
- Alt ekstremite ortopedik cerrahisinde TXA alan bir grubu kontrol grubuyla karşılaştıran ve pıhtı komplikasyonlarını bildiren, İngilizce yayımlanmış randomize kontrollü çalışmalar dahil edildi.
- Damar yoluyla (intravenöz), eklem içine (intraartiküler) ve ağızdan verilen TXA uygulamalarının tümü değerlendirmeye alındı; doz ve zamanlamaya göre dışlama yapılmadı.
- Taramayı iki bağımsız araştırmacı yaptı. Nadir görülen olaylar için uygun bir istatistiksel yöntem (Peto yöntemi) kullanıldı.
Ne bulundu?
- 1.797 kayıttan 140 çalışma analize alındı. TXA grubunda 9.067, kontrol grubunda 6.592 hasta vardı. Çalışmaların 82'si diz protezi, 41'i kalça protezi, 17'si diğer ameliyatlar (ön çapraz bağ rekonstrüksiyonu, uyluk kemiği üst ucu kırıkları, menisektomi) üzerineydi.
- Toplamda pıhtı komplikasyonu oranı TXA grubunda %2,4, kontrol grubunda %2,8 idi; fark anlamlı değildi (p = 0,291).
- Diz protezinde oranlar %3,1 ve %3,9 (p = 0,189), kalça protezinde her iki grupta %1,1 (p = 0,769), diğer ameliyatlarda %2,6 ve %2,4 (p = 0,827) olarak bulundu.
- Uygulama yoluna göre de fark saptanmadı: damar yoluyla %2,7 ve %2,6; eklem içine %2,3 ve %2,8; ağızdan %1,0 ve %2,8.
- Çalışmaların %54'ü 2015'ten sonra yayımlanmıştı.
Yazarların vardığı sonuç
Yazarlara göre TXA, uygulama yolundan bağımsız olarak alt ekstremite ortopedik ameliyatlarında pıhtı komplikasyonu riskini artırmamıştır; bu bulgu diz protezi, kalça protezi ve diğer ameliyatlarda tutarlıdır. Yazarlar ayrıca literatürde doz, zamanlama ve süre açısından büyük farklılıklar bulunduğunu ve uygulama protokolünün standartlaştırılması gerektiğini vurgulamaktadır.
Çalışmanın sınırlılıkları
- Dahil edilen çalışmalar TXA dozu ve uygulama zamanı açısından farklılık göstermektedir.
- Pıhtı tarama yöntemleri ve pıhtı önleyici ilaç uygulamaları çalışmalar arasında aynı değildir.
- Yalnızca pıhtı komplikasyonları incelenmiştir; enfeksiyon gibi diğer komplikasyonlar seyrek olduğu için değerlendirilememiştir.
- Sonuçlar, çalışmalara alınan hasta gruplarıyla sınırlıdır. Daha önce pıhtı veya damar tıkanıklığı öyküsü olan ya da damar stenti bulunan yüksek riskli hastalar genellikle bu çalışmaların dışında tutulmuştur.
Künye
Reale D, Andriolo L, Gürsoy S, Bozkurt M, Filardo G, Zaffagnini S. 2021. Complications of Tranexamic Acid in Orthopedic Lower Limb Surgery: A Meta-Analysis of Randomized Controlled Trials. BioMed Research International. 2021:6961540. Lisans: CC BY 4.0.
DOI: 10.1155/2021/6961540
Tam metin (ücretsiz): PubMed Central PMC7834786
Bu yazı, yayımlanmış bir bilimsel makalenin genel bilgilendirme amaçlı özetidir; muayene ve kişisel tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz. Şikâyetleriniz için hekiminize başvurunuz.
